Elżbieta Janicka / Miejsce nieparzyste / The Odd Place
1.09 – 8.10.2006
September 1 – October 8, 2006

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player


Janickiej to wystawa wyjątkowa. Minimalistyczna, surowa, ascetyczna w formie. Tylko sześć czarno-białych, wielkoformatowych fotografii powietrza w, a może nad? Auschwitz II Birkenau, Kulmhof am Ner, Majdankiem, Bełżcem, Sobiborem i Treblinką oraz odtwarzany pętlowo dźwięk trzynastu nagrań dokonanych w tych miejscach. To jednak, jak zauważa Rafał Jakubowicz w swoim przejmującym tekście o wystawie, "Tak mało i tak wiele. Dominujące doznanie to cisza. Cisza bieli wielko-formatowych fotografii i cisza nagrana w przestrzeniach śmierci". W ciszy tej rodzi się natłok pytań o pamięć, przeszłość, przyczyny zniszczenia cywilizacji Żydów europejskich, naszą reakcję na Zagładę, tożsamość, a także o dwuznaczność produktów niewinnych z przeznaczenia, powszechnie używanych.

Trudno jednak o jasną i jednoznaczną odpowiedź na każde z tych pytań.

Wielopłaszczyznowość prezentacji artystki jest porażająca. Eleonora Jedlińska w ciekawym i przenikliwym eseju zwraca naszą uwagę, że "Elżbieta Janicka porusza się w pewnych obszarach pamięci, która uaktywnia proces myślenia, przestrzeń, czasowość i nieobecność w złożonej, wzajemnej relacji z ich odbiorcą". Słowa te doskonale opisują, na czym polegać może obcowanie z fotografiami Janickiej.

Sama artystka w rozmowie z Krzysztofem Cichoniem mówi: "Sztuka polega na namyśle: o czym, co i – przede wszystkim – jak" oraz wyjaśnia, że "miejsce nieparzyste jest pełne. Pełne powietrza. Wypełnione obecnością. […] Trudno miejsc tych nie słyszeć. One są niebywale intensywne, »napierające« dźwiękowo". Działania Janickiej przypominają o kataklizmie, jakim była Zagłada cywilizacji Żydów europejskich. Nie pozwalają zapomnieć, zapobiegają zgubnej amnezji oraz zmuszają do refleksji.

Gorąco polecam lekturę tekstów nt. wystawy Elżbiety Janickiej napisanych specjalnie przez dwoje wybitnych znawców tematyki Zagłady oraz zapisu rozmowy z artystką. To świetnie napisany materiał, który doskonale się czyta. Zapraszam serdecznie do odwiedzenia ATLASA Sztuki.

Jacek Michalak

 


Janicka's is an exceptional exhibition. Minimalist, raw, and ascetic in form. Just six black-and-white large-format photographs of the air at, or perhaps over? Auschwitz II Birkenau, Kulmhof am Ner, Majdanek, Bełżec, Sobibor, and Treblinka, and loop-wise played sounds of thirteen recordings made at those places. This, however,
as Rafał Jakubowicz notices in his excruciating text on the exhibition, is "So little and so much. The overwhelming sense is that of silence. The silence of the whiteness on the large-format photographs, and the silence recorded in the spaces of death". This silence induces a multitude of questions about our memory, the past, the reasons for the destruction of the civilisation of the European Jews, our response to the Holocaust, identity, and about the ambiguity of the common-use products, innocent by their intention.

It is hard, though, to find a clear and explicit answer to any of these questions.

The multifaceted character of the artist's presentation is transfixing. In her interesting and insightful essay, Eleonora Jedlińska makes the point that "Elżbieta Janicka moves about certain areas of memory which brings on the reasoning process, space, temporariness, and absence in a complex reciprocal relation with the viewer". These words perfectly describe the possible approach to Janicka's photographs.

In her interview with Krzysztof Cichoń, the artist herself says: "Art is about consideration: what about, what, and - first of all - how", and goes on to explain that "an odd place is full. Full of air. Full of presence. […] It's hard not to hear these places. They are uncommonly intense, »surging« with sound". Janicka's acts are reminders of the calamity which the Holocaust of the civilisation of the European Jews was. They inhibit oblivion, prevent ruinous amnesia, and induce reflection.

The texts on Elżbieta Janicka's exhibition, written specifically for this occasion by two outstanding Holocaust experts, as well as the artist's interview, make a highly recommendable reading. This is a superbly written material that reads very well. Feel welcome to visit ATLAS Sztuki.

Jacek Michalak



katalog / catalogue
katalog
ARTeon 8/2006, 7.3 MB

 

Eleonora Jedlińska >
Rafał Jakubowicz, Kolory.
Albo: gdzie szukać prawdy? >

Portrety powietrza, z Elżbietą Janicką rozmawia Krzysztof Cichoń >

 

www