Teresa Tyszkiewiczowa / Gest / Gesture
25.10.2013 – 8.12.2013
October 25, 2013 – December 8, 2013

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player


Teresy Tyszkiewiczowej nigdy nie poznałam... - od tych słów zaczyna swój esej na temat twórczości artystki prof. Maria Hussakowska. Ja także należę do grona osób, które nie poznały Teresy Tyszkiewiczowej, zaś grupa osób, które ją znały systematycznie maleje. Współcześnie wiele osób nic nie wie o zmarłej w 1992 roku artystce. Teresa Tyszkiewiczowa i jej twórczość jest dzisiaj zapomniana.
Pomysłodawcą wystawy Teresy Tyszkiewiczowej w Atlasie Sztuki jest prof. Stanisław Fijałkowski, który wielokrotnie w rozmowach podkreślał wyjątkowość artystki oraz jej istotny wpływ na kształtowanie się środowiska artystycznego w Łodzi. Zwracał on uwagę, że Tyszkiewiczowa to nie tylko artystka zajmująca się abstrakcją niegeometryczną, ale także osoba, która obok Władysława Strzemińskiego i Stefana Wegnera wywarła znaczący wpływ na kształt Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. Z życiowej konieczności, Tyszkiewiczowa przez lata ilustrowała czasopismo "Świerszczyk" oraz książki (między innymi Krzyżaków) a także podręczniki dla dzieci. Artystka była bardzo aktywna, lubiła ludzi, wytwarzała wokół siebie wyjątkową atmosferę, znała wiele ważnych postaci życia kulturalnego, z wieloma się przyjaźniła, jak np. z Tadeuszem Kantorem i Marią Jaremą, Stanisławem Fijałkowskim, Jerzym Nowosielskim. W latach 60. prowadziła w Łodzi rodzaj salonu artystycznego, a toczone w nim rozmowy wywarły wpływ na twórczość wielu bywających w nim artystów.
Artystka pochodziła z arystokratycznej rodziny o silnej tradycji religijnej, mającej duże zasługi dla Kościoła. W tym miejscu przynajmniej należy wspomnieć o jej ciotce – św. Urszuli Ledóchowskiej – założycielce zakonu Urszulanek SJK i błogosławionej Marii Ledóchowskiej. Tyszkiewiczową interesowało życie Kościoła, czytała Teilharda de Chardin, do którego myśli wracała przez lata, o czym wiadomo na podstawie zachowanych dzienników artystki.
Wystawa w Atlasie Sztuki to retrospektywa twórczości Teresy Tyszkiewiczowej. Najstarszą pracą, jaką pokażemy, jest obraz zatytułowany Kwiaty z 1938 roku znajdujący się w Zbiorach Muzeum Zamojskiego w Zamościu. Większość pozostałych, eksponowanych na wystawie prac powstało w łódzkim okresie twórczości artystki.
Prezentowane na wystawie prace pochodzą ze zbiorów Muzeum Sztuki, Muzeum Miasta Łodzi, Muzeum Narodowego w Szczecinie, Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Muzeum Narodowego we Wrocławiu oraz kolekcji prywatnych: Cezarego Pieczyńskiego (Galeria Piekary), Joanny i Krzysztofa Madelskich (Galeria Ego), Sławomira Bossa (Galeria Boss). Pokażemy też prace znajdujące się w posiadaniu Jana W. Ledóchowskiego – spadkobiercy artystki i innych osób prywatnych. Wszystkim wymienionym osobom oraz instytucjom dziękuję za udostępnienie prac.
W katalogu towarzyszącym wystawie polecam wspomniany już wcześniej esej na temat twórczości Teresy Tyszkiewiczowej autorstwa prof. Marii Hussakowskiej oraz tekst kuratora wystawy – Janusza K. Głowackiego.
W związku z wystawą publikujemy, wspólnie z Fundacją Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, w serii Le Monde diplomatique/artystyka, dzienniki Teresy Tyszkiewiczowej z lat 1940-1983. Korzystając z okazji dziękuję Janowi W. Ledóchowskiemu za wyrażenie zgody na publikację dzienników artystki. Dziękuję prof. Stanisławowi Fijałkowskiemu za zwrócenie naszej uwagi na twórczość Teresy Tyszkiewiczowej.
Wszystkich zainteresowanych twórczością Teresy Tyszkiewiczowej, zapraszam do Atlasa Sztuki.

Jacek Michalak

 

 


I have never met Teresa Tyszkiewiczowa... - that is how Professor Maria Hussakowska starts her essay about the creative activity of the artist. I also belong to the group of people who never met Teresa Tyszkiewiczowa, whereas the group of those who knew her systematically decreases. Nowadays many people do not know anything about the artist who died in 1992 and her creative activity is now forgotten.
The initiator of the exhibition of Teresa Tyszkiewiczowa in Atlas Sztuki is Professor Stanislaw Fijalkowski who often stressed the artist's uniqueness in conversations, as well as her important impact on shaping of the artistic environment in Lodz. He pointed out that Tyszkiewiczowa was not only an artist engaged in non-geometrical abstraction but also a person who next to to Wladyslaw Strzeminski and Stefan Wegner had a remarkable influence on the shape of the Academy of Fine Art in Lodz. Out of necessity, Tyszkiewiczowa was illustrating "Swierszczyk" magazine and books (among others the Knights of the Teutonic Order), as well as children's textbooks for years. The artist was very active, she liked people, created a unique atmosphere around herself, knew many important people of the cultural life many of whom were her friends, for example Tadeusz Kantor and Maria Jarema, Stanislaw Fijalkowski, Jerzy Nowosielski. In the 60s, she led a kind of an artistic salon in Lodz, and the conversations which took place there had an influence on many artists visiting that place.
The artist came from an aristocratic family with strong religious traditions, having huge merits for the Church. At this point, her aunt should be mentioned – St Urszula Ledochowska – the founder of the Ursuline SJK order and blessed Maria Ledochowska. Tyszkiewiczowa was interested in the life of Church, she read Teilhard de Chardin, to whose thoughts she was coming back for years, which we know thanks to the artist's preserved diaries.
The exhibition in Atlas Sztuki is a retrospective of Teresa Tyszkiewiczowa's creative activity. The oldest work of art displayed there is a painting entitled The Flowers created in 1938, from the collections of the Zamojskie Museum in Zamosc. The majority of the remaining works of art presented at the exhibition came into being during the time when the artist created in Lodz.
The works of art displayed at the exhibition come from the collections of the Museum of Art, the Museum of the City of Lodz, the National Museum in Szczecin, Leon Wyczolkowski Regional Museum in Bydgoszcz, the National Museum in Wroclaw and several private collections owned by: Cezary Pieczynski (Piekary gallery), Joanna and Krzysztof Madelscy (Ego gallery), Slawomir Boss (Boss gallery). We will also show the works of art owned by Jan W. Ledochowski – the artist's heir and other private persons. I would like to thank all of above mentioned people and institutions for facilitating the works.
In the catalogue accompanying the exhibition, I would like to recommend the already mentioned essay about the creative activity of Teresa Tyszkiewiczowa written by Professor Maria Hussakowska and a text written by the exhibition's curator – Janusz K. Glowacki.
In connection with the exhibition, together with the Foundation Book and Press Publishing Institute, in the series Le Monde diplomatique/artist, we publish the diaries of Teresa Tyszkiewiczowa from 1940-1983. I would like to take this opportunity to thank Jan W. Ledochowski for giving his consent to the publishing of the artist's diaries. I would also like to thank Professor Stanislaw Fijalkowski for calling our attention to the creative activity of Teresa Tyszkiewiczowa.
I have a real pleasure to invite to Atlas Sztuki everyone interested in the creative activity of Teresa Tyszkiewiczowa.

Jacek Michalak


katalog / catalogue
katalog
4.5 MB

 

 

Maria Hussakowska >
Janusz K. Głowacki, Teresa Tyszkiewiczowa – szkic biografii >
Stanisław Fijałkowski, O malarstwie Teresy Tyszkiewiczowej >
Jerzy Nowosielski >
Ludmiła Murawska-Péju, HRABINA >

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Partner projektu
Project's partner