Monika Sosnowska, Marek Szczęsny, Karolina Wiktor w wyborze Andrzeja Turowskiego / La déchirure (Rozdarcie / Tear)
15.01.2016 – 28.02.2016
January 15th, 2016 – February 28th, 2016

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player


Z przyjemnością zapraszam do Atlasa Sztuki na wystawę zatytułowaną La déchirure przygotowaną przez prof. Andrzeja Turowskiego. W naszej galerii prof. Andrzej Turowski zadebiutuje jako kurator, choć znamy się od lat.
W przeszłości profesor był autorem tekstów komentujących wystawy prezentowane w Atlasie Sztuki, a w 2012 roku wystąpił w nowej wówczas dla siebie roli artysty.
W naszej przestrzeni wystawienniczej pokazaliśmy wtedy stworzoną przez Andrzeja Turowskiego i Annę Baumgart instalację związaną z projektami artystycznymi tej dwójki twórców – filmem Anny Baumgart zatytułowanym Zdobywcy słońca i książką Andrzeja Turowskiego zatytułowaną Parowóz dziejów, która jest zarówno rozprawą historyczną, jak i fikcją naukową z wątkiem sensacyjnym.

W swojej najnowszej wystawie prof. Turowski zajął się pojęciem rozdarcia w sztuce. W tekście kuratorskim towarzyszącym wystawie przybliżył kontekst intelektualny zagadnienia rozdarcia w ujęciu historycznym. Przygotowując wystawę La déchirure, kurator zaproponował współpracę trójce artystów: Monice Sosnowskiej, Markowi Szczęsnemu i Karolinie Wiktor. Powody zaproszenia do tego pokazu Marka Szczęsnego wyjaśniał tak: "Twórczość Marka Szczęsnego znałem od lat. (…) Od lat obserwuję jego ››zmagania z formą‹‹; poszukiwania gestu, który ››zbuduje obraz; powracanie do powierzchni, którą będzie można ››nasycić kształtem i znaczeniem‹‹. Nie zawsze mu w tym towarzyszę, nie zawsze się z nim zgadzam. Uważam jednak, że należy do twórców, dla których forma ma swoją metafizykę, a sztuka dąży do znalezienia tego ostatniego pęknięcia, za którym nie ma już nic". Jak pisze w swoim tekście kurator wystawy zaproszenie Moniki Sosnowskiej to, między innymi, wynik zainteresowania jej projektem Wieża: "Zainteresował mnie ten projekt, tym bardziej, że wieża była przedmiotem wielu moich studiów. Biblijną historię Wieży Babel traktowałem jako jeden z toposów ››budowniczych świata‹‹, czyli artystów awangardy, którzy zarazem wierzyli w jej konstrukcję i przewidywali nadchodzącą katastrofę. Mroczny labirynt wieży nie był w moim przekonaniu antytezą radosnej budowy: on w niej tkwił, był ciemną stroną tego samego dzieła. Zagrażał jego strukturalnej spoistości, jego racjonalnej całości, jego uniwersalnej jedności". Natomiast o udziale w wystawie Karoliny Wiktor Andrzej Turowski pisze: "Znałem jej dawne prace, z okresu, gdy była twórczynią radykalnych performansów (razem z Aleksandrą Kubiak), potem zniknęła z mojego pola widzenia. Z wywiadu telewizyjnego (w 2014 roku) dowiedziałem się o jej wypadku, chorobie i afazji. Zainteresowałem się jej blogiem, w którym pisała o afazji, jej książką Wołgą przez Afazję, wystawą w Zachęcie, gdzie z biograficzną pieczołowitością pokazała swoje afatyczne pismo i afatyczne terytorium, a wreszcie dotarłem do materiałów konferencji zorganizowanej przez artystkę poświęconej kulturze i neuronauce. Wówczas już pracowałem nad łódzką wystawą i mimo, że na pierwszy rzut oka wszystko różniło twórczość Wiktor oraz Szczęsnego i Sosnowskiej, zainteresowały mnie głębsze powinowactwa między tymi artystami. Chodziło o wyraźne odniesienia w twórczości artystki do stylistyki konstruktywistycznej awangardy (Sosnowska korzystała z modernistycznej architektury, Szczęsny z modernistycznego płótna), a zarazem nowoczesnego formalizmu teoretyków i artystów rosyjskich, którzy w sposób istotny określili pojmowanie ››czystego obrazu‹‹ głęboko zakorzenione w sztuce pierwszej połowy XX wieku. W pracach Wiktor dostrzegałem próby dekonstrukcji tego paradygmatu na gruncie współczesnego neoformalizmu, a zarazem zakwestionowania doskonałości ››systemu językowego‹‹ (znakowego) polegające na postawieniu w miejsce strukturalistycznej pełni jego konstytutywnego rozdarcia".

Wybór tych artystów bardzo mnie ucieszył. Monika Sosnowska, artystka o renomie międzynarodowej, rzadko prezentuje swoje prace w kraju, twórczość Marka Szczęsnego nie jest bliżej znana polskiemu widzowi, zaś Karolina Wiktor, która od kilku lat zajmuje się poezją wizualną, pozostaje nieco poza głównym nurtem sztuki. Prof. Andrzej Turowski przygotował ciekawą propozycję wystawienniczą, która prezentuje prace artystów nieczęsto obecnych w polskich galeriach.

Obok wspomnianego wcześniej tekstu kuratorskiego Andrzeja Turowskiego polecam eseje poświęcone twórczości każdego z artystów autorstwa Gabrieli Świtek, Małgorzaty Sady i Łukasza Musielaka.
Serdecznie zapraszam do odwiedzenia Atlasa Sztuki, warto zmierzyć się z kuratorskim projektem prof. Andrzeja Turowskiego.

Jacek Michalak



I have a pleasure to invite you to Atlas Sztuki for the exhibition entitled La déchirure prepared by Professor Andrzej Turowski. In our gallery, Prof Andrzej Turowski will make his debut as a curator, although we have known each other for years. In the past, the Prof was the author of texts commenting on exhibitions presented in Atlas Sztuki, and in 2012, he appeared in the role of an artist, which was new to him at that time. 
In our exhibition space, we then showed an installation created by Andrzej Turowski and Anna Baumgart, which was connected with artistic projects of the both artists  – a movie by Anna Baumgart entitled The Sun Conquerors (Zdobywcy slonca) and a book by Andrzej Turowski entitled The Locomotive of History (Parowoz dziejow), which is a historical dissertation, as well as scientific fiction with a sensational plot at the same time.
   

In his newest exhibition, Prof Turowski dealt with the term of dilemma in art. In the curator text accompanying the exhibition, he brought nearer the intellectual context of a question of dilemma in historical depiction. 
While preparing the exhibition La déchirure, the curator proposed collaboration to three artists: Monika Sosnowska, Marek Szczesny and Karolina Wiktor. He explained the reasons for inviting Marek Szczesny to this exhibition in the following way: "I had known the creative activity of Marek Szczesny for years. (…) I have been observing his ››struggle with a form‹‹ for years; the searching for a gesture which will ››build a picture; coming back to a surface which one will be able to ››saturate with a shape and meaning‹‹. I do not always accompany him, I do not always agree with him. I think, however, that he belongs to artists for whom the form has its metaphysics, and art aims to find these last cracks, after which there is nothing more". As the curator of the exhibition writes in his text, the invitation of Monika Sosnowska is, among others, a result of the interest in her project Tower (Wieza): "I was interested in this project, especially that a tower was a subject of my numerous studies. I treated the biblical story of the Tower of Babel as one of the topoi of ››builders of the world‹‹, so avant-garde artists who believed in its construction, and predicted the upcoming disaster at the same time. The dark labyrinth of a tower was not, according to me, an antithesis of a joyful building: it was stuck in it; it was a dark side of the same work. It jeopardized its structural cohesion, its rational wholeness, its universal unity". And about the participation of Karolina Wiktor in the exhibition, Andrzej Turowski writes: "I knew her former works, from the times when she was an author of radical performances (together with Aleksandra Kubiak), later she disappeared from my view. From a TV interview (in 2014), I got to know about her accident, illness and aphasia. I got interested in her blog, in which she wrote about aphasia, in her book Down the Volga through Aphasia (Wolga przez Afazje), in the exhibition in the National Gallery of Art Zacheta, where she showed her aphasic handwriting and aphasic territory with biographical solicitude, and finally I got to materials from a conference organized by the artist, which was devoted to culture and neuroscience. Back then, I had already been working on the exhibition in Lodz, and although at first glance everything was different in the creative activity of Wiktor, Szczesny and Sosnowska, I became interested in deeper relations between these artists. It was about clear references in the artist's creative activity to the stylistics of constructivism avant-garde (Sosnowska used modernistic architecture, Szczesny used modernistic canvas), and at the same time modern formalism of Russian theoreticians and artists, who, in a meaningful way, defined the understanding of a ››clear picture‹‹ deeply rooted in the art of the first half of the XX century. In the works of Wiktor, I noticed attempts of deconstructing this paradigm on the ground of the contemporary new formalism, and at the same time questioning the perfection of ››linguistic system‹‹ (sign) consisting in substituting the structuralism fullness for its constitutive dilemma". 
   

The choice of these artists made me very happy. Monika Sosnowska, the artist of an international fame, rarely presents her works in the country, the creative activity of Marek Szczesny is not particularly well known to a Polish spectator, whereas Karolina Wiktor, who for many years has been dealing with visual poetry, stays a bit outside the main stream of art. Prof Andrzej Turowski prepared an interesting exhibition proposal, which presents works of artists who are rarely present in Polish galleries. 
   

Apart from the abovementioned curator text by Andrzej Turowski, I recommend to you the essays about the creative activity of each of the artists, written by Gabriela Switek, Malgorzata Sada and Lukasz Musielak.
I cordially invite you to visit Atlas Sztuki; it is worth to come to grips with the curator project by Prof Andrzej Turowski.

Jacek Michalak


katalog / catalogue
katalog
109,2 MB

 

Andrzej Turowski, Sztuka nie wyłania się z pozytywności świata, raczej z jego rozdarcia >
Gabriela Świtek, Elementy modernizmu według Moniki Sosnowskiej >
Małgorzata Sady, Świat ma szczeliny >
Łukasz Musielak, Karolina Wiktor. Sztuka po wielkim wybuchu >

 


 

 

 

Monika Sosnowska >

Marek Szczęsny >

Karolina Wiktor >

 

 

 

 

 

 

 

Partner projektu / Project's partner