Rafał Milach / Odmowa / Refusal
12.05.2017 – 18.06.2017
12th May, 2017 – 18th June, 2017

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player


Tematyką transformacji w krajach powstałych po rozpadzie Związku Radzieckiego i w Europie Środkowo-Wschodniej Rafał Milach zajmuje się od początku swojej kariery artystycznej. W pierwszym projekcie zatytułowanym Szare z 2002 roku artysta skoncentrował się na pejzażu śląskich miast oraz życiu ich mieszkańców. Kolejną serię zdjęć, Wunderland z 2006 roku, poświęcił centrum handlowemu zlokalizowanemu na granicy austriacko-czeskiej, które przetrwało pomimo zmian prawnych skutkujących likwidacją tego typu obiektów. W 2009 roku w swoim następnym projekcie – reportażu z Ukrainy zatytułowanym Czarne Morze betonu – artysta pokazał, jak przekształcił się krajobraz nadmorski Morza Czarnego wskutek aktywności człowieka związanej z sytuacją polityczną, rozpadem Związku Radzieckiego i tworzeniem się nowej państwowości. Dwa lata później w kolejnej pracy 7 Rooms Rafał Milach przedstawił fragmenty życia siedmiu trzydziestolatków mieszkających w Moskwie, Krasnojarsku i Jekaterynburgu, i w ten sposób opowiedział historię o ludziach urodzonych w Związku Radzieckim, ale współcześnie żyjących w putinowskiej Rosji. W projekcie The Winners z lat 2010-2013 artysta fotografuje z kolei zwycięzców przeróżnych konkursów organizowanych przez tamtejszą władzę i zwraca uwagę na wymiar propagandy białoruskiego systemu władzy.

Punktem wyjścia wystawy w Atlasie Sztuki zatytułowanej Odmowa Rafał Milach uczynił fakt, że "w 1971 roku radziecka telewizja wyemitowała program popularno-naukowy prezentujący mechanizmy, za pomocą których można skutecznie manipulować ludzką świadomością. Zaproszona do studia młodzież została poddana eksperymentom, które miały uświadomić telewidzom, w jakim stopniu sugestia i konformizm wpływają na odbiór rzeczywistości eliminując z niej nawet najbardziej oczywiste fakty. Nie będzie specjalnym nadużyciem stwierdzenie, że obraz ten (choć nie wprost) obnażał techniki wykorzystywane na co dzień przez sowiecką władzę. Nikt wówczas nie dostrzegł wywrotowego potencjału tego dzieła – propagandowa tuba reżimu zaprezentowała go jako pozbawioną związku z realiami naukową ciekawostkę". W dalszej części swojej wypowiedzi artysta stwierdza, że "Współczesne autokracje, a w szczególności te z obszaru poradzieckiego, z dużym sukcesem zaadoptowały przedstawione w programie techniki do zbiorowego zarządzania świadomością obywateli. Stworzyły gigantyczne laboratorium, w którym bez względu na konsekwencje powstaje model wzorcowej struktury społecznej".

Rafał Milach swoją najnowszą wystawę postrzega jako "próbę wizualnego przedstawienia różnych systemów kontroli i wywierania nacisku". Dodaje przy tym, że "W proces formatowania i przesuwania znaczeń oraz tworzenia nowych ideologii wpisują się zarówno niewinne gesty, jak i sprawdzone zabiegi socjotechniczne. W zależności od regionu różnią się intensywnością, skalą i metodami, natomiast wszystkie służą konkretnej utopijnej wizji narzucanej przez aparat władzy. Jedynym odnotowanym tu przypadkiem zaburzenia tego schematu był incydent w białoruskim kołchozie Krejwańcy, gdzie oracz Walerij, miejscowy przodownik pracy, mimo wyraźnego polecenia przełożonych, odmówił współpracy z fotografem".

W naszej publikacji polecam lekturę trzech tekstów powstałych specjalnie z okazji łódzkiej prezentacji twórczości artysty: wywiadu, jaki z artystą przeprowadził Leszek Jażdżewski, rozmowy artysty z Adamem Broombergiem, której autor nadał szczególną formę, oraz tekstu Macieja Pisuka.

Odmowa Rafała Milacha w Atlasie Sztuki jest jedną z wystaw towarzyszących 16. edycji Międzynarodowego Festiwalu Fotografii w Łodzi. To już szósta wystawa fotograficzna przygotowana przez Atlas Sztuki, która prezentowana jest w trakcie Fotofestiwalu. Korzystając z okazji, dziękuję Katarzynie Sagatowskiej za pomoc w organizacji wystawy.

Zapraszam serdecznie do zobaczenia fotografii Rafała Milacha w Atlasie Sztuki.

Jacek Michalak

 

 


Ever since he began his artistic career, Rafał Milach has engaged with the theme of transformation in the countries which emerged after the collapse of the Soviet Union. His first project, The Grey (2002) focused on the landscapes of Silesian cities and towns and on the lives of their inhabitants. His Wunderland series (2006) was devoted to a shopping centre which had survived on the Czech-Austrian border despite changes in the law which resulted in the closure of structures of that kind. In his next undertaking, photoreportage from Ukraine entitled Black Sea of Concrete (2009), he showed how the coastal landscape of the Black Sea had been transformed as a result of human activity connected with the political situation, the break-up of the Soviet Union and the establishment of a new statehood. Two years on, in his next series of works, 7 Rooms, he presented fragments of the lives of seven thirty-year-old residents of Moscow, Krasnoyarsk and Yekaterinburg and, in doing so, he told a story of people who were born in the Soviet Union but now live in Putin's Russia. While he was working on The Winners series in Belarus between 2010 and 2013, he photographed the victors of all kinds of competitions organised by local authoritie, turning the viewer's attention to the propagandist dimension of that country's system of government.

As he himself has written, the starting point for Refusal, his exhibition at Atlas Sztuki, sprang from the fact that:
(...) in 1971, Soviet television broadcast a science programme that presented the mechanisms by means of which human consciousness could be manipulated effectively. The young people who had been invited to the studio were subjected to experiments that were intended to make the viewers aware of the extent to which suggestion and conformism influences our reception of reality, eliminating even the most self-evident of facts from it. It would be no special exaggeration to state that the programme laid bare, albeit it indirectly, the techniques applied on an everyday basis by the Soviet authorities. At the time, no one spotted the subversive potential of the work... the regime's propaganda tube presented it as devoid of any connection with the realities of interesting scientific facts.
Further on in the piece, Milach states that:
Contemporary autocracies, particularly those in the post-Soviet region, have adopted the techniques for the collective management of their citizens' consciousness with a great deal of success. They set up gigantic laboratories where an exemplary model of a social structure is created, no matter what the consequences.

He perceives his latest exhibition as:
(...) an endeavour aimed at the visual presentation of various systems of control and exerting pressure;
at the same time adding that:
(....) the process of formatting and shifting meanings and of creating new ideologies is written into innocent gestures and tried and trusted sociotechnical treatments alike. The intensity, scale and methods vary, depending on the region, but they all serve a concrete, utopian vision which is imposed by the apparatus of government. The only instance that I noted of a disruption which ruffled that model was at the small Kreyvantsy kolkhoz in Belarus, where the local 'shock worker', a plougher by the name of Valeriy, refused to cooperate with the photographer despite his superiors' express instructions.

This catalogue offers three pieces written especially to mark the presentation of the Rafał Milach's works in Łódź; an interview, where the artist talked to Leszek Jażdżewski,
a conversation he had with Adam Broomberg, endowed with a remarkable form by the author; and an essay by Maciej Pisuk.

Rafał Milach's Refusal at Atlas Sztuki is one of the exhibitions accompanying Fotofestiwal, the 16th International Festival of Photography in Łódź. It is the sixth Atlas Sztuki photographic exhibition to be presented during the event and, at this point, I would like to take the opportunity of thanking Katarzyna Sagatowska for her assistance in organising the exhibition.

And with that, I warmly invite you to see Rafał Milach's photographs at Atlas Sztuki.

Jacek Michalak


katalog / catalogue
katalog
77,30 MB

 

Zostałem fotografem propagandy. Z Rafałem Milachem rozmawia Leszek Jażdżewski >
Maciej Pisuk [pl] >
X-X2 [pl] >

I Became a Propaganda Photographer.
Rafał Milach in conversation with Leszek Jażdżewski
>
Maciej Pisuk [eng] >
X-X2 [eng] >

 

 

 

 

 

 

 

Wystawa towarzyszy 16. edycji:
An exhibition accompanying the 16th:

 

Partner projektu / Project's partner

 

Część prac została wykonana w ramach działań kolektywu Sputnik Photos
A number of the photographs which feature in the exhibition were created as part of the Sputnik Photos

 

 

 

 

 

 

 

Partner projektu / Project's partner